الشيخ محمد الصادقي الطهراني
182
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
موجب باطل شدن روزه نيست زيرا نه هرگز خوردنى است و نه آشاميدنى ، بهويژه دربارهى دود و غبار اضافه بر اينكه دليلى هم بر ممنوعيتش براى روزه نيست اضافه بر قرآن در خبرى معتبر هم حكم بهتجويز شده است « 1 » . مسألهى 423 - مواد خوردنى يا آشاميدنى از هر راهى وارد بدن انسان شوند كلًا بهحساب خوردنى و آشاميدنى روزه را باطل مىكنند مانند آمپولهاى تقويتى و سرمهاى غذايى و تنقيههاى تقويتى و مانند اينها ، كه بهوسيلهى آنها آب و غذا و دواى مورد احتياج وارد بدن مىشود ، ولى آمپولهاى ديگر كه براى تخفيف درد يا بىحس كردن موضع و مانند اينگونه چيزها تزريق مىشود اشكالى ندارد ، و همچنين تنقيههايى كه در حال ضرورت و براى رفع يبوست و امثال آن است نيز روزه را باطل نمىكند ، و بالاخره آنچه كه خوردنى و آشاميدنى در مورد آن صدق كند روزه را باطل
--> ( 1 ) - چنانكه در تهذيب شيخ طوسى ( 1 : 444 ) آمده ، و موثقه عمرو بن سعيد از حضرت رضا عليه السلام بر آن دلالت دارد كه : ( پرسيدم كه از روزهدارى كه دودى از عود و مانندش فرو مىكشد و داخل حلقش مىرود فرمود : هرگز مانعى ندارد و نيز از گرد و غبار پرسيدم كه در حلق روزهدار مىرود ، فرمود : هرگز مانعى ندارد . و در مسند نراقى آمده است كه بيشتر علما غبار غليظ و دود را مبطل روزه نمىدانند چنانكه صدوق ، ديلمى ، و شيخ طوسى در مصباح آورده و محقق در معتبر در مبطل بودن دود و بخار غليظ ترديد كرده و نيز گروهى از متأخرين مانند فيض كاشانى در مفاتيح و صاحب حدائق در حدائق ( 13 : 72 ) و در ظاهر لمعه و مدارك هم مذكور است گرچه اين دو در آن ترديد كردهاند و از جمله معاصرين هم مرحوم آقاى مرعشى نجفى غبار غليظ و دود را مبطل نمىدانست ، و سيد مرتضى ارتماس را مرجوح مىداند چنانكه مالك و احمد گويند ، و شيخ طوسى در استبصار آن را حرام مىداند ولى مىگويد موجب باطل شدن روزه نيست و علامه در تذكره همان را پذيرفته ، و ابن ابى عقيل آن را حلال هم مىداند . و سيد مرتضى اكل و شرب چيزهاى غير عادى را مبطل نمىداند